Co pokazują badania rynku ogłoszeń pracy o zjawisku "ghost jobs"
Fikcyjne ogłoszenia o pracę, czyli tzw. "ghost jobs", to ogłoszenia publikowane bez realnej intencji zatrudnienia kogokolwiek w danym momencie. Zjawisko to jest coraz częściej opisywane przez portale rekrutacyjne, ekspertów HR i samych kandydatów, którzy dzielą się w mediach społecznościowych historiami o wysyłaniu CV na stanowiska, które okazują się „widmem".
Warto od razu zaznaczyć: w Polsce wciąż brakuje jednego, twardego, publicznego raportu, który precyzyjnie zmierzyłby skalę tego zjawiska na naszym rynku. Dane, na które można się natknąć w internecie, często pochodzą z rynków zagranicznych (głównie USA) i różnią się metodologią, dlatego do konkretnych procentów warto podchodzić z ostrożnością. Niezależnie od dokładnej liczby, samo zjawisko jest realne i coraz częściej sygnalizowane przez:
- działy HR, które przyznają, że część ogłoszeń ma charakter „wizerunkowy" lub „na przyszłość",
- rekruterów zewnętrznych, którzy trafiają na stanowiska otwarte od miesięcy bez finalizacji,
- samych kandydatów, którzy nie otrzymują żadnej odpowiedzi na aplikacje wysyłane na oferty widoczne od dawna.
"Wysłałam CV na ogłoszenie, które wisiało na portalu od trzech miesięcy. Odpowiedź przyszła po sześciu tygodniach - firma napisała, że 'rekrutacja została wstrzymana'. Okazało się, że stanowisko nigdy nie było aktywne, tylko budowali bazę kandydatów" - relacja użytkowniczki forum branżowego.
Niezależnie od dokładnych statystyk, praktyczny wniosek jest jeden: nie każde ogłoszenie, które widzisz na portalu, oznacza realną, otwartą rekrutację.
Dlaczego firmy publikują ogłoszenia "na zapas"
Powody, dla których firmy decydują się na fikcyjne ogłoszenia o pracę, są zwykle prozaiczne i wynikają z wewnętrznej logiki działów HR i marketingu pracodawcy.
Budowanie bazy CV
Część firm publikuje ogłoszenia, żeby zbierać CV "na zapas" - na wypadek, gdyby ktoś odszedł, gdyby budżet się zwolnił, albo gdyby za pół roku otworzył się nowy etat. To pozwala mieć gotową pulę kandydatów bez konieczności ogłaszania rekrutacji od zera.
Testowanie rynku
Ogłoszenie może służyć do sprawdzenia, ile osób w ogóle jest zainteresowanych danym stanowiskiem, jakie mają oczekiwania finansowe i jak wygląda konkurencja o talent w danej branży. To rodzaj bezpłatnego researchu rynkowego kosztem czasu kandydatów.
PR i wizerunek
Publikowanie wielu ogłoszeń bywa też elementem strategii wizerunkowej - firma chce wyglądać jak dynamicznie rozwijająca się organizacja, która "cały czas rekrutuje". Inwestorzy, klienci i konkurencja widzą długą listę otwartych stanowisk i wyciągają wnioski o kondycji firmy, nawet jeśli realnie nic się nie dzieje.
Jak rozpoznać fikcyjne ogłoszenie
Kilka sygnałów ostrzegawczych, które powinny wzbudzić Twoją czujność:
| Sygnał ostrzegawczy | Co to może oznaczać |
|---|---|
| Ogłoszenie wisi od wielu tygodni/miesięcy bez zmian | Prawdopodobnie rekrutacja "na zapas" albo wstrzymana |
| Brak konkretnego zakresu obowiązków | Firma nie do końca wie, kogo szuka - albo nie szuka wcale |
| Brak podanych widełek płacowych | Może sugerować brak realnego budżetu na stanowisko |
| To samo ogłoszenie publikowane cyklicznie, co kilka miesięcy | Klasyczny wzorzec zbierania bazy CV |
| Ogólne, "sztampowe" wymagania (np. "komunikatywność, zaangażowanie") bez specyfiki | Ogłoszenie generyczne, niepowiązane z realnym projektem |
| Brak informacji o dacie startu lub trybie pracy | Rekrutacja nie ma jasno określonego celu w czasie |
Jeśli ogłoszenie spełnia kilka z tych punktów jednocześnie, warto zastanowić się, czy warto poświęcać czas na aplikację - albo przynajmniej podejść do niej z niższymi oczekiwaniami na szybką odpowiedź.
Ile czasu i energii pracownicy tracą, aplikując na nieaktywne oferty
Każda aplikacja to realny koszt: czas na dopasowanie CV, napisanie listu motywacyjnego, przygotowanie się do rozmowy - a często też emocjonalna inwestycja w nadzieję na zmianę pracy. Kiedy ogłoszenie okazuje się fikcyjne, kandydat traci nie tylko godziny, ale też motywację do dalszych poszukiwań.
Największym problemem jest brak informacji zwrotnej. Fikcyjne ogłoszenia o pracę rzadko kończą się jasnym „nie, dziękujemy" - zamiast tego kandydat wpada w ciszę, która trwa tygodniami. Nie wie, czy ma czekać, aplikować dalej, czy dana ścieżka jest już zamknięta. To prowadzi do efektu „aplikowania w nieskończoność" - wysyłania dziesiątek CV na oferty, z których duża część nigdy nie doprowadzi do żadnej rozmowy.
Coraz więcej osób szuka więc alternatywy dla klasycznego, jednostronnego aplikowania. Zamiast zgadywać, które ogłoszenie jest realne, a które to tylko baza CV na przyszłość, zakładają profil na cenny.eu - platformie, na której to firmy z konkretną, aktualną potrzebą sami zgłaszają się do kandydatów, wraz z widełkami płacowymi. Nie trzeba śledzić dat publikacji ogłoszeń ani zgadywać, czy rekrutacja jest realna - to firma musi mieć jasno określoną potrzebę, żeby się odezwać.
Podsumowanie
Fikcyjne ogłoszenia o pracę to zjawisko realne, choć trudne do precyzyjnego zmierzenia na polskim rynku. Zamiast tracić czas na analizowanie, czy dane ogłoszenie jest prawdziwe, warto zwracać uwagę na konkretne sygnały: datę publikacji, brak widełek płacowych, powtarzalność treści i ogólnikowość wymagań.
Przestań zgadywać, które ogłoszenie jest prawdziwe, a które to tylko baza CV na zapas. Uzupełnij profil na cenny.eu i czekaj na konkretną propozycję od firmy, która ma realną, aktualną potrzebę - bez wysyłania dziesiątek CV w pustkę.
