Kto jest sygnalistą i jakie zgłoszenia są chronione ustawą o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa
Sygnalistą jest każda osoba, która w ramach swojej działalności zawodowej zauważyła i zgłosiła potencjalne naruszenia prawa. Ustawa o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa wprowadza szeroki wachlarz zabezpieczeń dla takich osób. W szczególności obejmuje to:
- Zgłoszenia dotyczące naruszeń przepisów prawa pracy.
- Zaniedbania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
- Naruszenia dotyczące ochrony środowiska.
- Nieprawidłowości w zakresie ochrony danych osobowych.
Które zgłoszenia są chronione?
Chronione są wszystkie zgłoszenia, które w dobrej wierze dotyczą rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń prawa. Oznacza to, że sygnaliści, którzy zgłaszają fałszywe informacje świadomie, mogą nie podlegać ochronie ustawy.
Jakie kary grożą firmom za represje wobec sygnalistów i jakie obowiązki mają pracodawcy
Firmy, które zdecydują się na działania odwetowe wobec sygnalistów, mogą spotkać się z surowymi sankcjami. W 2026 roku mogą grozić im kary finansowe sięgające aż 5 milionów złotych.
Obowiązki pracodawców
Każdy pracodawca jest zobowiązany do wdrożenia wewnętrznych kanałów zgłoszeń, które umożliwią pracownikom zgłaszanie nieprawidłowości w sposób anonimowy i bezpieczny. Dodatkowo, pracodawcy muszą:
- Edukować pracowników o dostępnych ścieżkach zgłoszeń.
- Umożliwić dostęp do bezpiecznych i poufnych kanałów komunikacji.
- Chronić tożsamość sygnalistów na każdym etapie procesu zgłoszenia.
Praktyczny checklist – jak bezpiecznie zgłosić nieprawidłowość krok po kroku
-
Zbadaj sytuację - Upewnij się, że masz wystarczające dowody i informacje dotyczące potencjalnego naruszenia.
-
Zachowaj anonimowość - Korzystaj z bezpiecznych, wewnętrznych kanałów zgłoszeń, które gwarantują anonimowość.
-
Zgłoś problem - Przekaż szczegółowe informacje poprzez wyznaczone do tego celu kanały.
-
Śledź proces - Monitoruj proces rozpatrywania zgłoszenia i współpracuj w razie potrzeby.
-
Znaj swoje prawa - Pamiętaj o prawach, jakie przysługują Ci jako sygnaliście.
Strach przed zwolnieniem?
Jednym z największych obaw związanych ze zgłaszaniem naruszeń jest ryzyko utraty pracy. Ustawa z 2026 roku skutecznie chroni przed nielegalnymi zwolnieniami czy innymi formami represji, zapewniając sygnalistom bezpieczeństwo i możliwość dochodzenia swoich praw w przypadku jakichkolwiek naruszeń.
Źródła
Zadbaj o swoją karierę i bezpieczeństwo zawodowe, budując swój profil na cenny.eu, gdzie firmy same się odzywają, a Ty możesz zapomnieć o wysyłaniu dziesiątek CV.
