Co się zmienia w składce zdrowotnej B2B od 2026 roku
Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą i rozliczasz kontrakty B2B, czeka Cię jedna z ważniejszych zmian systemowych ostatnich lat. Składka zdrowotna B2B 2026 przestaje być prostym procentem od dochodu czy przychodu – zamiast tego wprowadzono model dwuelementowy: część ryczałtową i część procentową od nadwyżki.
Jak to działa w praktyce? Zgodnie z nowymi zasadami do pewnego poziomu składka zdrowotna dla jednoosobowych działalności będzie ryczałtowa, a od nadwyżki dochodów – procentowa. Konkretnie:
- Część ryczałtowa – ryczałt ten będzie ustalony w wysokości dzisiejszej minimalnej składki, a więc 9% od 75% płacy minimalnej do poziomu dochodu przedsiębiorcy równego, na chwilę obecną jest to niecałe 315 zł miesięcznie.
- Próg obowiązywania ryczałtu – ryczałtowa część nowej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców na skali i liniowców będzie się utrzymywała do wysokości 1,5-krotności przeciętego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, czyli w praktyce do poziomu dochodu ok. 13 tys. zł miesięcznie.
- Część procentowa od nadwyżki – powyżej tego progu dochód opodatkowany jest stawką 4,9%, aż do granicy 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia (ok. 26 tys. zł), gdzie ponownie zaczyna obowiązywać mechanizm ryczałtowy.
Co ważne, reforma nie dotyczy osób na etacie. Nic nie zmieni się w przypadku pracowników i emerytów, nadal będzie to 9 proc. wynagrodzenia brutto. Dla porównania – dziś przedsiębiorcy na skali i liniowcy płacą inaczej niż po zmianach: u przedsiębiorców na skali składka zdrowotna wynosi 9 proc., u liniowców 4,9 proc. dochodu, bez żadnego elementu ryczałtowego chroniącego wyższe dochody.
Zmiana ma wejść w życie od 2026 roku i projektowane zmiany mają kosztować budżet państwa 4,6 mld zł, a luka w NFZ zostanie uzupełniona z budżetu państwa.
Kto zyska, a kto straci na reformie
To pytanie, które powinien zadać sobie każdy freelancer i kontraktor B2B, zanim podpisze kolejną umowę. Reforma nie jest jednoznacznie korzystna dla wszystkich – tworzy wygranych i przegranych.
Liniowcy z wyższymi dochodami zyskają. Dzięki wprowadzeniu progu ryczałtowego do 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia, osoby zarabiające powyżej tego poziomu przestają płacić pełne 4,9% od całego dochodu – tylko od nadwyżki. W praktyce oznacza to obniżkę składki nawet o kilkaset złotych miesięcznie w porównaniu do obecnych zasad.
Osoby na skali podatkowej też odczują ulgę – dziś płacą 9% od całego dochodu, a po reformie od nadwyżki powyżej progu ryczałtowego zapłacą tylko 4,9%. To realna różnica, szczególnie przy dochodach rzędu kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie.
Najmniej zarabiający nie zyskają nic. Osoby na ryczałcie i skali z dochodami poniżej progu ryczałtowego (czyli w praktyce blisko minimalnej składki) będą płacić tak jak dotychczas – zmiana ich po prostu nie dotyczy, bo cały ich dochód i tak wpada w część ryczałtową.
Ryczałtowcy z wysokimi przychodami zapłacą więcej. To najbardziej istotny haczyk reformy. Punktem granicznym w 2026 r. dla ryczałtowców będzie 51 tys. zł przychodu – od tej kwoty wzwyż składka zdrowotna w 2026 r. będzie rosła w stosunku do tego, co ryczałtowcy płacą obecnie. Osoby z przychodami przekraczającymi ok. 50 tys. zł miesięcznie na ryczałcie powinny szczególnie uważnie przeliczyć nowe zasady.
Poniżej uproszczone porównanie sytuacji różnych grup przedsiębiorców B2B:
| Forma opodatkowania | Sytuacja przed reformą | Sytuacja po reformie 2026 |
|---|---|---|
| Skala podatkowa (wyższe dochody) | 9% od całego dochodu | 9% do progu ryczałtu, 4,9% od nadwyżki – zysk |
| Podatek liniowy (wyższe dochody) | 4,9% od całego dochodu | Ryczałt do progu, 4,9% od nadwyżki – zysk |
| Skala/liniówka (niskie dochody) | Składka minimalna | Bez zmian – brak zysku |
| Ryczałt (przychód do ok. 50 tys. zł/mc) | Stawka ryczałtowa progowa | Bez istotnych zmian |
| Ryczałt (przychód powyżej ok. 50 tys. zł/mc) | Stawka ryczałtowa progowa | Wyższa składka – strata |
Warto dodać, że różnice między obciążeniami przedsiębiorców a pracowników po reformie się pogłębią. Już dzisiaj przedsiębiorcy płacą niższą składkę zdrowotną niż pracownicy na minimalnym wynagrodzeniu, a zmiany pogłębią jeszcze różnice – po zmianach pracownik na minimalnym wynagrodzeniu zapłaci wyższą składkę niż przedsiębiorcy z dochodem na poziomie 10 tys. zł, albo ryczałtowcy z 25 tys. zł przychodu.
Co to znaczy dla Twojej realnej stawki na B2B
Tu zaczyna się prawdziwy problem dla każdego, kto negocjuje kontrakt B2B. Firma proponuje Ci stawkę brutto na faktur
